Actieplan rugstreeppad

7 mei 2026

De rugstreeppad is een bijzondere, maar kwetsbare soort. In Vlaams-Brabant komt de soort nog voor op enkele geïsoleerde plekken, voornamelijk in Landen, en zijn er nog enkele recente verspreide waarnemingen. Zonder actie verdwijnt ze helemaal uit onze provincie.
Met het Actieplan Rugstreeppad slaan lokale partners de handen in elkaar. Samen herstellen ze het leefgebied van de rugstreeppad én geven ze de biodiversiteit een stevige boost.

We zetten dit duurzaam biodiversiteitsproject graag in de kijker.

Snel naar

De rugstreeppad herkennen

  • De rugstreeppad is een middelgrote pad met korte voorpoten en een opvallende dunne, gele streep over de rug. Zijn rug is grijsbruin met donkere en lichtere vlekken. 
  • Het dier leeft graag op open, zonnige plekken met een losse zandbodem en ondiepe plassen. 
  • Het is een echte pioniersoort: hij vestigt zich snel op pas verstoorde terreinen, maar verdwijnt wanneer die plaatsen dichtgroeien. 
  • Typisch is zijn ratelende roep, vooral ’s avonds in de lente.

(Foto: parende rugstreeppadden | © Rollin Verlinde)

Waarom is het plan nodig?

De rugstreeppad dreigt te verdwijnen uit Vlaams-Brabant. Tot de jaren ’90 kwam de soort nog vaak voor in het zuidoosten van de provincie: in zand- en kleigroeves, op braakliggende terreinen, industriegebieden, akkers en wachtbekkens. Een studie uit 2015 toont dat er vandaag nog maar één populatie standhoudt, in Landen.

Met het project Rugstreeppad wil Natuurpunt voorkomen dat de soort helemaal verdwijnt. Het project zet in op twee fronten:

  • De bestaande populatie versterken. 
  • De soort (her)introduceren op geschikte plekken.

Dat is haalbaar. We weten precies welke omstandigheden de rugstreeppad nodig heeft, zowel in het water als op het land. 

  • Voortplanting: ondiepe plassen
    De soort plant zich het liefst voort in voedselarme, ondiepe plassen die tijdelijk met water gevuld zijn. Die plassen moeten open blijven, zonder hoge planten of bomen. Het jaar rond begrazing helpt om deze open omstandigheden te behouden.
  • Leefgebied op het land: warm, open en schraal
    Op het land kiest de rugstreeppad voor zonnige plekken met weinig vegetatie. Korte, schaars begroeide terreinen, bijvoorbeeld door begrazing met paarden of pony’s, zijn ideaal. Steenhopen, takkenhopen, dood hout of holle wegen bieden extra schuilplaatsen om te rusten of te overwinteren.
  • Op landschapsschaal: een netwerk van plassen
    De rugstreeppad kan behoorlijke afstanden afleggen. Ondiepe tijdelijke plassen op braakliggende terreinen of in stedelijke infrastructuur vormen daarbij belangrijke stapstenen. Zo ontstaat een netwerk waarlangs de soort zich kan verplaatsen en voortplanten.

(Foto: © Pieter Abts)

Concrete ingrepen per locatie

Landen 

  • Herstel van graslanden door maaien en afvoeren
  • Aanleg van een geboortebos samen met de stad

Averbode Bos en Heide

  • Plaatsing van begrazingsrasters rond vennen en gerichte begrazing: een kleine kudde houdt het gebied open, terwijl een grotere kudde op piekmomenten extra begraast. 
  • Machinaal verwijderen van boomopslag
  • Stukken heide chopperen (= bovenste vegetatie en een deel van de bovenste humuslaag van de bodem verwijderen) om open zand terug te brengen
  • Stuwen in de Mortelloop herstellen de waterstand
  • Vrijwilligers zaaiden een bloemrijke graanakker in
  • Aankoop van percelen voor stapsteenreservaat Rodeberg, met herstel van heide en open bosranden.

Kerkom, zandgroeve 

  • Aanleg van poelen en steilranden biedt ruimte aan oeverzwaluwen
  • Herstel van schraalgrasland op de zuidhellingen, waardoor soorten als bijenorchis en hondskruid terugkeerden
  • Plaatsing van schapenraster
  • Vrijwilligers maakten steilranden vrij en verwijderden acacia.

Tienen (Zijpveld, Kleinbeekvallei, Aardgat)

  • Openhouden van pionierspoelen
  • Optimalisatie van het waterbeheer zodat waterlopen en poelen minder snel kunnen droogvallen
  • Aanleg van buffergebieden en akkertjes, herstel van graslanden
  • Aanleg van tijdelijke poelen langs spoorweg
  • In de Kleinbeekvallei zorgt een reeks poelen voor een robuust waterhabitat.

(Foto: © Griet Nijs)

Partners

Dit project is een samenwerking tussen:

Natuurpunt, lokale besturen, provincie Vlaams-Brabant, Agentschap voor Natuur en Bos, Vlaamse Landmaatschappij en Landschapspark de Merode. Ook vrijwilligers en lokale landbouwers spelen een cruciale rol. 

Ontdek het gebied

Een rugstreeppad spot je niet zomaar, maar je vergroot de kans wel op één van deze wandelingen:

(Foto: © Jorg Lambrechts)

Zelf iets doen voor padden?

  • Vorm poelen of vijvers om tot een natuurlijke habitat voor padden en salamanders.
    • Het liefst leven de diertjes in clusters van poelen.
    • Zorg voor een zacht hellende oever en verwijder er de houtachtige plantengroei (struiken en bomen) zodat de zon aan het wateroppervlak kan. 
    • Leg in de omgeving van de poel houtkanten en heggen aan en versterk zo het groen-blauwe netwerk.
    • Voorzie stroken die water- en landbiotopen met elkaar verbinden.
  • Vermijd het gebruik van pesticiden
  • Let tijdens de maanden februari en maart goed op, wanneer amfibieën heen en weer trekken tussen hun leefgebied in het water en dat op het land. 
  • Doe mee aan een paddenoverzetactie van Natuurpunt tijdens de jaarlijkse paddentrek. 
  • Een pad of andere kwetsbare gezien? Meld het op Waarnemingen.be 

Provinciale subsidies

De provincie Vlaams-Brabant ondersteunt het project Actieplan rugstreeppad met een subsidie van ongeveer 75.000 euro voor duurzame biodiversiteitsprojecten.

Ook een subsidie aanvragen?

Een vraag over dit of een ander duurzaam biodiversiteitsproject?

subsidiesnatuur [at] vlaamsbrabant.be

Antwoord binnen 2 werkdagen.

Gepubliceerd op

7 mei 2026