Bacterievuur

Herken je symptomen van bacterievuur op een waardplant? Contacteer het meldpunt van het FAVV. Zij kunnen bevestigen of het om een besmetting met bacterievuur gaat. Deze dienstverlening is gratis!

Snel naar

Wat is bacterievuur?

Bacterievuur (of perenvuur) is een hardnekkige, schadelijke plantenziekte. Ze tast de boom- en fruitteelt aan, maar is ook nadelig voor tuinen, openbaar groen en ons landschap.
Besmette bomen en struiken worden in snel tempo ziek en kunnen zelfs doodgaan. Dit is ongeneesbaar met chemische gewasbeschermingsmiddelen.

Waarom bestrijden?

Omdat bacterievuur een groot economisch risico voor fruitkwekers en boomtelers vormt, moeten we het bestrijden.

Tevens verplicht de Europese en de Belgische wetgeving (KB 23 juni 2008) om preventieve en effectieve maatregelen te nemen. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) staat in voor de controle op de naleving van deze wet. De Provinciale Controle-Eenheid (PCE) Vlaams-Brabant treedt op als meldpunt voor de provincie Vlaams-Brabant.

Hoe herken je een geïnfecteerde plant?

De bacterie Erwinia Amylovora veroorzaakt de ziekte en zorgt voor volgende symptomen:

  • Bruinzwarte verkleuring, verdorring en verschrompeling (als door vuur verschroeid) van bloesems, bladeren en twijgen
  • Slijmdruppels op de plant
Bacterievuur aantasting van blad en twijg met slijmdruppels

Welke plantensoorten zijn gevoelig?

Planten die gevoelig zijn voor besmetting noemen we waardplanten. Zij zijn ook verspreiders van de ziekte. Alle waardplanten van bacterievuur zijn van de familie Rosaceae (rozenfamilie):

  • Glansmispel (Photinia davidiana)
    Alternatieven: Gelderse roos (Viburnum opulus); indien bodem voldoende vochtig, wollige sneeuwbal (Viburnum lantana), hulst (Ilex aquifolium), wilde liguster (Ligustrum vulgare)
  • Japanse mispelboom (Eriobotrya)
    Alternatieven: Rode kornoelje (Cornus sanguinea), wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus)
  • Krentenboompje (Amelanchier)
    Alternatieven: Rode kornoelje (Cornus sanguinea), hazelaar (Corylus avellana), sering (Syringa vulgaris), Gelderse roos (Viburnum opulus)
  • Japanse kwee (Chaenomeles)
    Alternatieven: Gele kornoelje (Cornus mas), winterzoet (Chimonanthus praecox), schijnhazelaar (Corylopsis pauciflora), mahonie (Mahonia)
  • Kweepeer (Cydionia)
    Alternatieven: Appelbes (Aronia arbutifolia), vlier (Sambucus nigra), schijnhazelaar (Corylopsis) of hazelaar (Corylus)
  • Lijsterbes (Sorbus)
    Alternatieven in boomvorm: veldesdoorn (Acer campestre ‘Elsrijk’), pluimes (Fraxinus ornus), inlandse vogelkers (Prunus padus) als hoogstam, els (Alnus)
  • Mispel (Mespilus)
    Alternatieven: Appelbes (Aronia arbutifolia), vlier (Sambucus nigra), krulhazelaar (Corylus avellana ‘Contorta’)
  • Vuurdoorn (Pyracantha)
    Alternatieven: Klimrozen (met bottels) bv. Rosa ‘Evangeline’, hulst (Ilex aquifolium)
  • Appel (Malus)
    Alternatieven: Houd rekening met de rasgevoeligheid voor bacterievuur van (sier)appelbomen. Voorbeeld van weinig gevoelig ras: Schone van Boskoop
  • Peer (Pyrus)
    Alternatieven: Houd rekening met de rasgevoeligheid voor bacterievuur van (sier)perenbomen. Voorbeeld van weinig gevoelig ras: Dubbele Flip.
  • Meidoorn (Crataegus)
    Alternatieven: Sleedoorn (Prunus spinosa), hondsroos (Rosa canina), eglantier (Rosa rubiginosa) en andere botanische rozen (met bottels)
  • Dwergmispel (Cotoneaster)
    Alternatieven: Kransspirea (Stephanandra incisa ‘Crispa’) als alternatief voor de bodembedekkende dwergmispel. Voor de hoger groeiende dwergmispel: hulst (Ilex aquifolium), Hebe, Euonymus

Hoe vermijd je bacterievuur bij waardplanten? Handel preventief!

  • Houd bij je plantenkeuze rekening met de ziektegevoeligheid van de rassen.
  • Van april tot eind augustus: controleer waardplanten regelmatig op infectie.
  • Van november tot maart (als de planten in rust zijn): snoei je waardplanten. Heb je aangetaste takken? Dan mag je ook in de zomer snoeien. Let op: bij zomersnoei is er meer kans op verspreiding en de wonden zijn erg gevoelig voor besmetting.
  • Heb je meidoornhagen? Dan moet je verplicht jaarlijks snoeien tussen 1 november en 1 maart. De bloesems zijn één van de toegangspoorten voor de bacterie. Bij de snoei scheer je veel bloemknoppen weg, met minder kans op besmetting.
  • Ontsmet je snoeimateriaal regelmatig (met zuivere Dettol of iso-Betadine). Hierdoor vermijd je ook veel andere ziekten en plagen.
  • Ontsmet de snoeiwonden, zo voorkom je dat bacteriën de verse wonden infecteren.

Wat bij besmetting?

Woon je in een bufferzone (overzicht met bufferzones)? En vermoed je een besmetting of herken je symptomen van bacterievuur op een waardplant?
Contacteer dan het meldpunt van het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen). Zij bevestigen of het om bacterievuur gaat. Deze dienstverlening is gratis.

Provinciale controle-eenheid FAVV Vlaams-Brabant

  • Tel. 016 39 01 11 - meldpunt [at] favv.be

Hoe volgt het FAVV je melding op?

  1. Ze registreren je melding en brengen de infectiehaarden in kaart.
  2. In geval van bacterievuur komt een deskundige langs die:
  • Een staal van de infectie neemt
  • Richtlijnen voor de bestrijding geeft:
    • Kleine besmetting: snoeien tot 50 cm onder de infectie.
    • Matige infectie: helemaal terugsnoeien tot onderaan de laatste takken.
    • Grote infectie: boom of struik rooien.

Wil je bevestiging van een besmetting, maar woon je niet in een bufferzone? Neem dan contact op met een erkend labo voor staalname (lijst met erkende labo’s). Zij bevestigen of het om bacterievuur gaat.

Wat doe je met aangetaste takken?

  • Verwijder snel gesnoeide en aangetaste takken, want ze blijven een bron van infectie.
  • Verbranding is de meest effectieve methode om de bacterie te doden. (Neem voor grotere hoeveelheden contact op met je gemeente.)
  • Is verbranden niet mogelijk? Geef het snoeiafval dan mee met het restafval in een volledig afgesloten zak.
  • Let op! Composteren of versnipperen is uit den boze. Vermijd alle contact tussen weggesnoeid hout en de resterende gezonde planten(delen).

Nog een vraag over bacterievuur?

Elke werkdag van 8:30 tot 17:00 uur.

bacterievuur [at] vlaamsbrabant.be

Antwoord binnen 2 werkdagen.