Home  > Economie en landbouw  > Land- en tuinbouw  > Praktijkonderzoek en voorlichting  > Bodem-, water- en luchtkwaliteit  > Bodem

Bodem

Leve(n)de Bodem

Interreg Vlaanderen - Nederland

Het Interreg-project 'Leve(n)de Bodem' bestaat uit drie belangrijke pijlers: 

  • begeleiding door kennispendelaars
  • leren van elkaar in ondernemersgroepen
  • demonstraties van nieuwe technieken
  • Periode: oktober 2016 tot september 2019.
  • Partners: INAGRO, Stichting ter exploitatie van de Proefboerderij Rusthoeve, Vlaamse Overheid, PIBO-campus, Provinciaal proefcentrum voor de Groenteteelt PCG, Provincie Vlaams-Brabant, Hooibeekhoeve, Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO).

Hoe gaan we de aan slag met Leve(n)de Bodem?

Europese vlag

De laatste decennia nam de productie per hectare in de landbouw enorm toe. Dit intensieve gebruik van de landbouwbodem heeft ook een keerzijde: achteruitgang van de bodemkwaliteit. Door het gebruik van zware machines, kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen gaat de bufferende werking van de bodem verloren. Een transitie in denken en doen van landbouwondernemers is noodzakelijk. Hoe gaan we hiermee aan de slag?

BodemIDee
Aan de hand van een aantal indicatoren brengt de bodemIDee de chemische, fysische en biologische bodemkwaliteit van een perceel in kaart. Dit geven we grafisch weer in een sterdiagram. Samen met de kennispendelaar gaan een 200-tal landbouwers aan de slag met de bodemIDee en passen deze toe op hun percelen. Hieruit volgt een aanpak voor herstel en verbetering.

20 regionale ondernemersgroepen
In 20 regionale ondernemersgroepen komen landbouwers en loonwerkers samen rond een bodemgerelateerd thema. Een thema dat in heel veel groepen aan bod komt is 'Organische stof en bodemleven'. In de bijeenkomsten wisselen ondernemers en onderzoekers van Vlaamse en Nederlandse bodem kennis en ervaringen uit.

Demonstraties
Tenslotte organiseren de projectpartners ook demonstraties zoals:

  • Methodes om organische stof op te bouwen in de bodem (stro, houtsnippers, potgrond, bokashi, stalmest, groenbedekkers)
  • Bodembewerking gerelateerd aan het belang van de structuur van het zaaibed.
  • Verdichting vermijden door onder meer het vaste rijpadensysteem
  • De evoluties in de precisielandbouw

Dankzij de samenwerking tussen de Nederlandse (ZLTO, Rusthoeve) en de Vlaamse partners (Inagro, PCG, Hooibeekhoeve, PIBOcampus, Provincie Vlaams-Brabant en de Vlaamse Overheid, dienst VPO - Vlaams Planbureau voor Omgeving) en via de gezamenlijke website, nieuwsbrief en facebookpagina komt de kennis maximaal grensoverschrijdend bij de doelgroep terecht.

Lees er meer over op de website van Leve(n)de bodem

Organische stof opbouwen in mijn bodem, hoe doe ik dat?

Een gezonde bodem, met voldoende organische stof, is een basisvoorwaarde voor een goede gewasopbrengst. Het is een uitdaging om een duurzaam bodembeheer te verenigen met een haalbare landbouwpraktijk binnen de regelgeving. Hoe bouw je organische stof op?

Theorie en praktijk opbouw organische stof in de bodem - BDB [PDF, 42 blz, 1,86 MB] Groenbedekkers en organische stof - CVBB vzw [PDF, 18 blz, 3,72 MB] Koester de koolstof - Eco² [PDF, 23 blz, 2,32 MB] Bokashi - Agriton [PDF, 14 blz, 3,50 MB]

Hoe ga je als landbouwer om met bodemverdichting?

Bodemverdichting ligt snel op de loer wanneer je werkt met zware machines al dan niet in natte omstandigheden. In een verdichte bodem kunnen gewassen minder goed wortelen. De natuurlijke bodemprocessen van nutriëntenvrijstelling en waterhuishouding worden belemmerd. Hoe voorkom je dit?

De rol van machines - KBIVB [PDF, 19 blz, 1,80 MB] Terranimo tool - UGent [PDF, 75 blz, 9,87 MB] De rol van banden(druk) - ILVO [PDF, 23 blz, 2,73 MB]

20 jaar compostproef

Proeven op een termijn van 10 jaar en langer zijn van onschatbare waarde. Dankzij de compostproef die sinds 1997 in Boutersem aanligt, kunnen we de positieve eigenschappen van compost uit eerste hand weergeven. De proef bestaat uit 48 veldjes waar we het effect vergelijken tussen:

  • niet bemesten
  • enkel kunstmest toevoegen
  • compost toedienen in 3 verschillende dosissen: 15, 30 of 45 ton/ha
  • compost toedienen in verschillende frequenties: jaarlijks, om de 2 jaar en om de 3 jaar

Het onderzoek wordt gevoerd door de Bodemkundige Dienst van België, in opdracht van de provincie Vlaams-Brabant en VLACO vzw.

Resultaten van het onderzoek
Na 20 jaar opvolging zijn dit belangrijke conclusies:

  • Compost levert voedingsstoffen voor het gewas
  • Compost zorgt voor een hoge hoeveelheid effectieve organische koolstof en is dus een uitstekende bodemverbeteraar
  • Compost zorgt voor een lagere gevoeligheid voor erosie en slemp, een betere infiltratiesnelheid van water, minder bodemverdichting en meer regenwormen
  • Compost leidt tot hogere landbouwopbrengsten

Presentatie:Landbouw, partner in de strijd voor het klimaat - Bas van Wesemael [PDF, 18 blz, 3,81 MB] Brochure: Aan de slag met compost [PDF, 19 blz, 1,40 MB]

Filmpje over bodem en compost

Bekijk deze video via YouTube

Naar boven