Home  > Wonen en milieu  > Wonen en ruimtelijke ordening  > Nieuwe woonvormen en betaalbaar wonen  > Woningdelen  > Wat is woningdelen?

Wat is woningdelen?

Definitie

Woningdelen is een alternatief voor de klassieke ééngezinswoning of het wonen op een appartement. Denk maar aan kangoeroewonen om je ouder wordende ouders dichter bij je te hebben of die grote vierkantshoeve waar enkele gezinnen een gemeenschappelijk woonproject hebben opgestart.

Vlaamse wetgeving-mogelijke definitie

De Vlaamse regelgeving voorziet in hoofdzaak twee woonvormen: ééngezinswoningen en appartementen of meergezinswoningen. Dit zijn de klassieke woonvormen waarbij er geen private ruimte wordt gedeeld.

Er bestaan echter nog andere woonvormen waarbij er wel ruimtes gedeeld worden. Dit kan gaan van een gezamenlijke wasplaats of een gedeelde tuin tot woonvormen waarbij ook een keuken of leefruimte wordt gedeeld. Voor deze vormen van wonen bestaat momenteel geen juridisch kader. Wel bestaat er een kader voor zorgwonen en zijn er kwaliteitsnormen voor kamerwonen en voor de huisvesting van seizoenarbeiders.

Het Steunpunt Wonen maakte in september 2015 een studie over gemeenschappelijk wonen en stelde daarin aan het Vlaams beleid voor om volgende definitie in de wetgeving op te nemen:

Gemeenschappelijk wonen is een woonvorm in een gebouw of gebouwencomplex dat wonen als hoofdfunctie heeft en uit meerdere woongelegenheden bestaat waarbij minimaal twee huishoudens op vrijwillige basis minimaal één leefruimte delen en daarnaast over minimaal één private leefruimte beschikken en de bewoners gezamenlijk instaan voor het beheer.

Brochure kwaliteitsnormen woningen en kamers [PDF, 8 blz, 1,69 MB]

Woningdelen binnen de provincie Vlaams-Brabant

De provincie ziet de term 'woningdelen' als overkoepelend voor o.a. vormen van gemeenschappelijk wonen, woningopsplitsing, optimalisatie en hergebruik bestaand patrimonium en betere invulling van bestaande verkavelingen.

In de beleidsverklaring is het experimenteren met vernieuwde concepten zoals woningdelen opgenomen. De provinciale ambitie woningdelen situeert zich op vlak van:

  • stimuleren pilootprojecten
  • inhoudelijke en financiële ondersteuning
  • organiseren gesprekstafels
  • uitwisseling projecten/betrokken gemeenten
  • formuleren beleidsaanbevelingen
  • sensibilisatie
  • samenwerking partners op het terrein

De provincie baant mee de weg

Kaart woningdelen: aantal aanvragen per gemeente in Vlaams-Brabant [JPG, 118,26 KB]

Door mee de weg te banen komt de provincie tegemoet aan de maatschappelijke vraag naar nieuwe woonvormen.

In 2014 deed de provincie een eerste open oproep voor projecten rond woningdelen. Zeven projecten kregen een subsidie tot maximum 20.000 euro. In 2015 kregen nog eens twaalf projecten een subsidie. Deze projecten kunnen een praktijkvoorbeeld of stimulans zijn voor anderen. Op basis van de problemen en knelpunten van opstartende initiatieven wil de provincie hindernissen aanpakken en wegwerken.

Woningdelen in Vlaams-Brabant [PDF, 17 blz, 633,78 KB]

Zes verschillende woonvormen

De provincie onderscheidt, naast de klassieke eengezinswoning, zes verschillende woonvormen:

  1. Appartement
  2. Co-wonen
  3. Cohousing
  4. Woongroep
  5. Leefgemeenschap
  6. Zorgwonen


De eerste vijf zijn gebaseerd op de categorieën die het Steunpunt Wonen opmaakte, met dat verschil dat zorgwonen in die studie deel uitmaakt van de eerste categorie. De provincie ziet zorgwonen als een zesde woonvorm omdat het bij zorgwonen stedenbouwkundig gezien over een ééngezinswoning gaat waardoor het zich dus onderscheid van appartementen of meergezinswoningen.

Kamerwonen of huisvesting van seizoensarbeiders zijn woonvormen waar de provincie niet meteen verder op focust omdat deze vaak vanuit een andere invalshoek tot stand komen (denk aan studentenkamers) en niet o.b.v. bewoners die op vrijwillige basis kiezen voor een samenlevingsproject.

Wil je als lokaal bestuur gemeenschappelijke woonvormen faciliteren of stimuleren dan kan je terecht op de webpagina voor lokale besturen.

In onderstaande tabel kan je ook een overzicht van de woonvormen vinden met oa. het minimum aan private en gemeenschappelijke delen in elke woonvorm.


Studie steunpunt wonen september 2015 [PDF, 95 blz, 1,27 MB] Overzicht minimum private en gemeenschappelijke delen in verschillende woonvormen [PDF, 1 blz, 168,56 KB]

Hoe start ik een samenwoon project?

Samenhuizen vzw maakte een handige startgids 'ABC van gemeenschappelijk wonen' waar heel wat van je vragen antwoorden krijgen.

Startgids ABC van gemeenschappelijk wonen, Samenhuizen vzw [PDF, 64 blz, 21,78 MB]

Laat je begeleiden!

Heel wat (startende) projecten hebben niet de nodige kennis in huis voor wat betreft de opmaak van een stedenbouwkundige vergunningsaanvraag of de juridische aspecten. Zij laten zich begeleiden door deskundigen die deze kennis wel in huis hebben. Zoek jij ook iemand om je bij een bepaald aspect te begeleiden bij jouw woningdeelproject? Raadpleeg dan het overzicht en informeer je voor referenties bij de projecten die door hen begeleid werden.

Overzicht begeleiders [PDF, 7 blz, 36,54 KB]

Knelpunten en opportuniteiten

We brachten de knelpunten in kaart waarmee de projecten gemeenschappelijk wonen geconfronteerd worden en suggereren oplossingen. De knelpunten situeren zich voornamelijk op Vlaams en Federaal niveau.

Knelpunten inzake gemeenschappelijk wonen [PDF, 4 blz, 113,51 KB]

Naar boven