Projecten jeugdhulp

1. Themagroep Schooluitval

Definitie
De Themagroep is een regionaal overlegplatform van afgevaardigden van uiteenlopende organisaties die geconfronteerd worden met jongeren in het secundair onderwijs. Binnen een gezamenlijk overleg onderzoekt deze vergadering hoe het schoollopen van leerlingen in de regio Leuven, verloopt. Er wordt vertrokken vanuit ervaringen rond het leerrecht van deze jongeren. De groep gaat actief op zoek naar oorzaken van problematisch schoollopen en probeert structurele oplossingen te formuleren.

Beknopte historiek
In 1991 namen enkele enthousiastelingen uit de residentiële gehandicaptenzorg het initiatief tot het vormen van een intervisiegroep voor schoolbegeleiders. Zij nodigden de schoolbegeleiders uit de (semi-)residentiële ambulante gehandicaptenzorg en bijzondere jeugdbijstand uit. Deels onder impuls van deze intervisiegroep startte de Preventiecel van het Comité Bijzondere Jeugdzorg enkele jaren later de Stuurgroep ‘Uit de schoolse boot’. Deze 2 groepen kenden een wisselend verloop wat betreft deelnemers, thematiek en frequentie van vergaderingen en verwezenlijkingen.

In 2003 werden deze 2 groepen geïntegreerd tot wat nu kortweg de ‘Themagroep Schooluitval’ heet.

Samenstelling
De Themagroep is een basiswerkgroep met een afvaardiging uit enkele sectoren van de Integrale Jeugdhulpverlening en andere op jeugd betrokken diensten. Concreet gaat het over :

• Centra voor leerlingenbegeleiding uit het vrij en gemeenschapsonderwijs
• Bijzondere jeugdbijstand
• Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap
• Lokaal Overleg Platform (LOP-Leuven)
• Arktos
• Leerplichtvervangende initiatieven
• Provincie Vlaams-Brabant.

De ruime samenstelling zorgt voor een brede dynamiek. De leden nemen deel op basis van hun expertise en hun betrokkenheid bij de problematieken. Afhankelijk van de agenda nodigt de Themagroep andere deskundigen uit onderwijs, politie, psychiatrie enz uit.

Doelstellingen
Vanuit de definitie en het netwerkoverschrijdend perspectief streeft de themagroep de volgende doelstellingen na :

• Elkaar informeren aangaande visies, ontwikkelingen en initiatieven binnen en buiten het regulier onderwijs.
• Het stimuleren van constructieve samenwerkingsverbanden tussen de deelnemers van de themagroep en de fora waar vragen ivm het recht op leren op de agenda staan.
• Het organiseren van intervisie, vertrekkende van concrete probleemstellingen of gevalsbesprekingen waarmee de deelnemers in hun dagelijkse praktijk geconfronteerd worden.
• Bieden van een forum tot uitwisselen van ervaringen omtrent het samenwerken metscholen
• Het signaleren van probleemgebieden en formuleren van mogelijke adviezen aanbetrokken instanties.

2. Netwerk Leerrecht Vlaams-Brabant

Doel
Sinds meer dan 15 jaar wordt in het Leuvense, vanuit verschillende hoeken de aandacht gevestigd op het fenomeen van jongeren die geen aansluiting vinden bij het gewone reguliere onderwijs en die dan, eens meerderjarig, met verminderde opleidings- en tewerkstellingskansen op de arbeidsmarkt komen.

Het Netwerk Leerrecht is een gezamenlijk ëngagement van verschillende initiatieven die reeds het "recht op leren" van leerplichtige jongeren invullen (o.a. Rizsas, Arktos, Koïnoor, Reisburo, zorgboerderijen, prive-organisaties, Leren Ondernemen, Wonen en Werken, vrijwilligerswerk, ...). Het Netwerk heeft tot doel om deze initiatieven op mekaar af te stemmen en toegankelijk te maken voor elke leerling die geconfroneerd wordt met schooluitval, terwijl ze nog leerplichtig zijn. Redenen hiervoor kunnen bij de problematiek van de jongeren zelf liggen of te wijten zijn aan een onaangepast pedagogisch klimaat. 

Hoe?
Centraal in het netwerk is een gemeenschappelijk platform (de rondetafel). Dit forum staat in voor de toegang van de jongeren tot de initiatieven en voor de opvolging van de jongeren tijdens hun traject.Indien nodig zoekt het forum een plek waar de jongeren terecht kunnen ter invulling van hun leerrecht.

Voor welke 'plek' gekozen wordt is afhankelijk van de interesses van de jongere zelf, de inschatting van het forum (de rondetafel) en de bereidheid van de verantwoordelijke van de plek om met een bepaalde jongere aan het werk te gaan. De evolutie van de jongere op deze plek wordt opgevolgd (door bezoeken, telefoontjes, emails, rondetafels, ...) waardoor het mogelijk wordt om in te gaan op bepaalde noden en vragen (van de jongere, van de ouders, van de begeleider, ...) en de jongere ook te laten doorstromen van de ene plek naar de andere of ze combineren.

Het platform staat ook garant om het perspectief op regulier onderwijs voor de jongeren levend te houden.

Alternatieve leer-plekken

- Koïnoor : Time-out project dat ingeschakeld kan worden als er nog engagementen vanuit onderwijs tav. leerlingen mogelijk is. Koinoor zorgt voor een vormingsprogramma gedurende de tijd die nodig is om de leerling terug in te schakelen in het reguliere onderwijssysteem.
-Rizsas : Project voor dagopvang van jongeren die geen aansluiting meer hebben met het reguliere onderwijs. In dit project kunnen ook jongeren terecht die deeltijds onderwijs of deeltijdse vorming volgen, buiten hun lestijden.
- Reisburo : individuele alternatieve dagbesteding voor jongeren tussen 12 en 18 jaar.
-Arktos (POT) : een traject op maat voor jongeren tussen 15 - 18 jaar die ingeschreven zijn in een Centrum voor Deeltijds Onderwijs.
- Ervaringstages bij diverse firma's en organisaties.
- Steunpunt Groene Zorg (zorgboerderijen).
- Korte time-outs en Hergo,
- Multimediaproject Radick,
- Leren Ondernemen vzw,

Contact
Elke Verlaenen
p.a. Koïnoor, Schapenstraat 13 te 3000 Leuven.
Tel. 016-58 58 31 - GSM. 0473-95 05 92
e-mail elke.leerrecht@skynet.be 

3. Project LiNK

LiNKontwikkelde zich in het kader van de Vlaams-Brabantse feedbackgroep verbonden aan het Antwerpse BIJPASS-project. Het project LiNK is ontstaan vanuit de nood van begeleidende teams naar ondersteuning bij het begeleiden van "moeilijke jongeren".

Doelstelling
De initiatiefnemers wilden linken leggen tussen Bijzondere Jeugdbijstand en Geestelijke Gezondheidszorg door casusoverleg te organiseren.

Doelgroep
De doelgroep van LiNK zijn jongeren die men als 'restgroep' benoemt, als 'moeilijk bereikbare/begeleidbare' jongeren of als 'jongeren met een (rand)psychiatrische problematiek'. LiNK stelt zich open voor alle jongeren uit Vlaams-Brabant. Ook stelt LiNK bij aanmelding geen beperking in de minimumleeftijd van de jongere, in de betrokken diensten en/ of voorzieningen of in de problematiek.

Ontwikkeling
Vanuit de samenwerking binnen het project LiNK zien we dat er zich twee pistes ontwikkelen. Een eerste piste betreft de rol van LiNK binnen de outreaching van CGG naar BJB. Een tweede piste betreft de residentiële orthopedagogische setting van de proeftuin voor adolescente meisjes, toegekend aan De Wissel vzw in december 2008.
Daarenboven biedt  LiNK+ vanaf 2009 ook een aanbod voor druggerelateerde problematieken in de bijzondere jeugdbijstand.  Terzelfdertijd breide LiNK sinds 21 september 2009 haar werking uit naar Halle-Vilvoorde.

Contact
Remi Stegen, pedagogisch coördinator
p.a. De Wissel, Tiensevest 110 te 3000 Leuven
Tel. 016-28 49 44
email remi.stegen@wissel.be

4. Project Crisisopvang

• Huize Levensruimte is een begeleidingshuis met een capaciteit voor 45 jongeren. Zij formuleerde reeds eerder een project voor crisisopvang waar zij coördinerend wil optreden en met vrijwilligers wil werken binnen een verblijf dat niet gebonden is aan de eigen residentiële werking.

• Tool (Time-out overleg Leuven) is een samenwerkingsverband ontstaan op initiatief van de Bijzondere Jeugdbijstand, tussen diverse sectoren en over de provincie, dat time-outs (tijdelijk uit het gewone verblijf nemen om er na een periode van rust terug te keren) voor deze diverse sectoren organiseert.

• Rizsas is een alternatief dagbestedingverblijf, georganiseerd door de Wissel in Wezemaal, voor alle jongeren in de regio, die om welke reden ook afhaakten van de school, komende uit de hulpverlening of uit gezinnen, en in deze omgeving tot rust en zin kunnen komen.

Verloop van het project
Het project voorziet ineen huisvesting die als verblijfplaats kan gelden voor jongeren in crisis. Vrijwilligers zullen mee verblijven in dit huis, telkens wanneer een crisisverblijf zich aandient. Een mogelijke piste is dat vanuit de professionele kracht de ontvangst van de crisisjongere zal georkestreerd worden.
Huize Levensruimte zal een project "crisisverblijf" uitwerken met vrijwilligers zoals omschreven in haar projectaanvraag. Daartoe zal zij dit netwerk verder uitbreiden. Zij zal daartoe een begeleidingsprogramma voor de vrijwilligers ontwikkelen.
De verblijffunctie moet ook tijdens de dag gegarandeerd worden. Indien de bestaande dagactiviteit voor de jongeren niet kan blijven gelden, zal Rizsas tijdens de crisisperiode als verblijfplaats kunnen gelden.

• Het aanbod aan opvangplaatsen zowel voor time-out als crisisopvang wordt vergroot. We bekijken de mogelijkheden om een gezamenlijk netwerk uit te bouwen.
• Door samenwerking de continuïteit, beschikbaarheid en bereikbaarheid voor beide projecten en hun respectievelijk aanbod verhogen.

Als doelstelling op middellange termijn wordteen permanent en gegarandeerd beschikbaar aanbod voor crisisopvang binnen IJH vooropgesteld. Deze doelstelling is slechts mogelijk doordat de samenwerking tussen verschillende initiatieven een ruimer en gedragen aanbod mogelijk maakt.

5. Samenwerking verbindt

Jongvolwassenen verbinden organisaties.
Al langer waren er noodkreten rond de plaats van en de hulp aan jongvolwassenen: alarmbellenin 2007, rondetafelgesprekken en een Vlaams expertenpanel in 2008, een WVG-actieplanmet zes prioritaire beleidsacties rond kwetsbare jongvolwassenen in 2009, een studiedag in 2010over “maatschappelijk kwetsbare jongvolwassenen”. De groep werd duidelijk erkend.

Tijdens deze twee jaar en half werd voornamelijk gewerkt rond twee kernthema’s.

1. de tandemwerking
De tandemwerking heeft als doel een naadloze overdracht van begeleiding te realiseren. Hierbij wordt een plotse breuk vermeden in het hulpverleningstraject van de jongere, waarbij BJB langzaam loslaat en CAW stap voor stap overneemt. De ondersteuning, in een regie van en door de jongere verschuift geleidelijk aan. Uiteindelijk laat BJB (formeel) los en neemt het CAW, op vraag van de jongere, de begeleiding volledig over. Bijzondere aandacht gaat naar dit kantelmoment in de begeleiding van de jongere.
2. het spel “Over Leven in Leuven”
Het kwartetspel omvat 10 thema’s rond zelfstandig wonen. De achterzijde van deze kaart op zakformaat, staat boordevol informatie, kant- en klare tips over belendende onderwerpen zoals ziekteverzekering, tips bij het zoeken, kinderbijslag, eerste hulp bij zelfstandig wonen...  Op de website: www.overleveninleuven.be kan je deze platte­grond eveneens raadplegen. Je kan de diensten aanklikken en dan verschijnt een foto metcontactgegevens en nuttige informatie.

5. Open Voorzieningendag : 2012

De Open Voorzieningendag is een tweejaarlijks initiatief van de Themagroep Schooluitval en heeft tot doel om de "hulpverleners uit het onderwijs" te laten kennis­maken met de leef- en woonomgeving van de jongeren in de bijzondere jeugdbijstand (en bij uitbreiding de MPI binnen de gehandicaptensector). Schooldirecties, leerlingen­begeleiders, leerkrachten en CLB-medewerkers krijgen de kans om een bezoek te brengen aan de voorzieningen. Uiteraard kunnen ook hulpverleners op bezoek gaan bij hun collega hulpverleners.

Op de middag worden alle bezoekers verwacht in het provinciehuis. In de namiddag is er een beurs waarop voorzieningen en projecten hun werking voorstellen.

De volgende Open Voorzieningendag heeft plaats in 2012.

6. Studiedag Leer-recht (15 maart 2011)

7. BeoShelter, Begeleidingsondersteuning jonge ouders

De projectwerking van Beo richtte zich op een strikte doelgroep: ‘kwetsbare tienerouders én hun netwerk’. Beo is een projectwerking die tot stand gekomen is vanuit Brug 0-6, een lokaal intersectoraal overleg rond de doelgroep 0-6-jarigen in de regio Leuven. Het project Beo werd uitgevoerd door vzw Amber in de periode oktober 2008 tot juli 2010, met financiële steun van de Provincie Vlaams-Brabant.

We werkten een vorm van trajectbegeleiding uit waarin we de jonge ouders systematisch, over een langere periode en voor alle levensdomeinen steunden om hun hulptraject te organiseren en af te stemmen op hun vragen en op de behoeften van het kindje. Naast deze trajectbegeleiding boden we begeleidingsondersteuning aan begeleiders van jonge ouders.

De Wissel en Amber namen na afloop van het project het initiatief om de ervaringen te bundelen voor andere begeleiders en beleidsmakers. De bruikbare elementen uit de projectwerking zijn aangevuld met ervaringen binnen de ruimere werking van beide organisaties. Op basis van een positieve evaluatie van de werking van Beo worden voor de toekomst structurele mogelijkheden gezocht om de begeleidingsondersteuning opnieuw aan te bieden, gekaderd in een ruimer synergetisch geheel van mobiele, ambulante en residentiële begeleiding voor jonge ouder en gezinnen ('Shelter'). De werking van Beo zou hiervan dan een onderdeel kunnen zijn.

Dit boek is te raadplegen op de website van www.beoshelter.be