Home  > Over de provincie  > Kennismaking  > Geschiedenis

Geschiedenis en ontstaan van de provincie Vlaams-Brabant

Jongste provincie

Gemeenten in Vlaams-Brabant

Vlaams-Brabant is de jongste provincie, ontstaan op 1 januari 1995 uit de splitsing van Brabant in Brussel, Waals-Brabant en Vlaams-Brabant. Tegelijk is Vlaams-Brabant zeer oud, als erfgename van het hertogdom Brabant.

Hertogdom Brabant

  • Begin 11de eeuw bouwt graaf Lambert een slot in Leuven. Zijn nakomelingen doen aan gebiedsuitbreiding en doen zo Brabant ontstaan. Godfried I voegt Antwerpen toe en krijgt in 1106 de titel van hertog. Ongeveer 180 jaar later verovert Jan I van Brabant het huidige Noord-Brabant.
  • In de 14de eeuw wordt - net als in Vlaanderen - de basis van een stedelijke beschaving gelegd, gevestigd op handel en nijverheid. De rest van de Nederlanden en het grootste deel van Europa blijft arm en agrarisch. In die Brabantse gouden eeuw telt Leuven al 20.000 inwoners. In diezelfde periode telt Antwerpen 5.000 inwoners. Het zijn de hoogdagen van Brabant die zich vertalen in de indrukwekkende Brabantse gotiek zoals in het Leuvense stadhuis.
  • In 1430 komt het hertogdom in handen van Filips de Goede, die ook graaf van Vlaanderen is. Brabant deelt vanaf dan de geschiedenis van Bourgondië en later van de Habsburgers. Door de eeuwen heen wordt het hertogdom kleiner, in 1795 wordt wat overblijft gesplitst in de provincies Antwerpen en Brabant. De provincieraad van Brabant vergadert voor het eerst op 6 oktober 1836.
  • Door de eeuwen heen wordt het hertogdom kleiner, in 1795 wordt wat overblijft gesplitst in het Département des Deux-Nèthes en het Département de la Dyle. Dat laatste departement werd in 1814-1815 onder het Hollandse bewind de provincie Zuid-Brabant, en later, na de Belgische onafhankelijkheid, de provincie Brabant. De provincieraad van Brabant vergadert voor het eerst op 6 oktober 1836. 

De Brabantse Leeuw

De Brabantse hertogen gebruikten het beeld van de leeuw in hun wapenschild als zinnebeeld van moed en kracht. Dieren speelden een belangrijke rol in de symboliek rond de macht van heersers.

Gebiedsuitbreiding

In 1962 wordt het grondgebied van de provincie aanzienlijk uitgebreid naar aanleiding van de vastlegging van de taalgrens. Uit Henegouwen worden Bever en Sint-Pieters-Kapelle (deelgemeente van Herne) overgeheveld, Uit Luik de gemeenten Landen en zijn latere deelgemeenten en Neerhespen (deelgemeente van Linter). In 1977 werd Muizen afgestaan aan de provincie Antwerpen.

Ontstaan Vlaams-Brabant

Op 1 januari 1995 wordt de provincie Brabant ten gevolge van de staatshervorming gescheiden in Brussel, Waals-Brabant en Vlaams-Brabant. Vlaams-Brabant kiest Leuven als provinciehoofdplaats.
In 2003 nam het provinciebestuur zijn intrek in het nieuw gebouwde provinciehuis.

5 Vlaamse en 5 Waalse provincies

De grondwet spreekt dan ook over vijf Vlaamse en vijf Waalse in plaats van negen Belgische provincies:

  • Antwerpen
  • Limburg
  • Oost-Vlaanderen
  • Vlaams-Brabant
  • West-Vlaanderen
  • Henegouwen
  • Luik
  • Luxemburg
  • Namen
  • Waals-Brabant

Brussel

Sinds 1995 vallen de 19 gemeenten van Brussel dus niet meer onder het gezag van Vlaams-Brabant. Op 1 januari 1995 werden de bevoegdheden van het provinciebestuur in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest naar dit gewest en de andere bestuursorganen in Brussel (de Vlaamse, Franse en Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie) overgeheveld.
Brussel is dus geen provincie. Wel is er een Franstalige gouverneur (Véronique Paulus de Châtelet) en een Nederlandstalige vice-gouverneur (Jozef Ostyn). Zij zijn belast met ordehandhaving en veiligheid, respectievelijk toepassing van de taalwetten in Brussel.

Extra informatie

Naar boven